Sık yapılan hatalar

Fransızca gérondif hataları: iki eylemi de kim yapıyor?

Eylemi yapanı belirterek öznesi yanlış bağlanan Fransızca gérondifs yapılarını düzelt. Dört düzeltme nesneleri, edilgen cümleleri ve iki farklı kişiyi ele alıyor; ardından kısa bir test geliyor.

Kısaca

Standart yazılı Fransızcada gérondif normalde ana cümleyle aynı özneyi paylaşır: En entrant, Léa a souri. İçeri giren de gülümseyen de Léa’dır. Eylemleri iki farklı kişi yaptığında, ikinci eyleme quand veya pendant que ile kendi öznesini ver.

Sarı akılda tutulacak fikirBlue öğrenilecek FransızcaKırmızı dikkat

Yerdeki bir zarfın yanında kapı açan bir kişi.
Sami kapıyı açar; une enveloppe düşer. İllüstrasyon: Atelier

Aşağıdaki her düzeltme, anlatılmak istenen bir sahneden başlar. Düzeltilmesi gereken ifadenin ardından, her eylemi doğru kişiye bağlayan bir biçim gelir. Temel soru şudur: “-ant eylemini kim yapıyor?”

  • En ouvrant la porte, une enveloppe est tombée.Bu ifade, açma eylemini zarfa bağlar.Açma eylemine insan olan bir özne ver.

    Quand Sami a ouvert la porte, une enveloppe est tombée.Sami kapıyı açtığında bir zarf düştü.

    Sami açar; zarf düşer. Bir quand yan cümlesi iki olaya ayrı özneler verir.

  • En lisant le dossier, une erreur a été repérée par Léa.Bu ifade, okuma eyleminin öznesini une erreur yapar.Ana özne olarak Léa’yı kullan.

    En lisant le dossier, Léa a repéré une erreur.Léa dosyayı okurken bir hata fark etti.

    par sonrasındaki ad, dil bilgisel özne değil, edilgen yapıdaki eylemi yapandır. Etken yapıya geçmek, Léa’yı hem okuyan hem de hatayı fark eden kişi yapar.

  • En rentrant, le téléphone a sonné.Bu ifade, dönme eylemini telefona bağlar.Geri dönen kişiyi belirt.

    Quand je suis rentré, le téléphone a sonné.Eve geldiğimde telefon çaldı.

    Bu örnekte konuşan kişi erkektir; bu yüzden rentré kullanılır. Çalma ve dönme eylemlerinin özneleri farklıdır; tam bir yan cümle her iki olayı da açık tutar.

  • En préparant la réunion, Sami m’a téléphoné.Bu ifade, toplantıyı Sami’nin hazırladığını söyler.Toplantıyı ben hazırlıyorsam pendant que kullan.

    Pendant que je préparais la réunion, Sami m’a téléphoné.Ben toplantıyı hazırlarken Sami beni aradı.

    Başlangıç cümlesi, hazırlayan ve arayan Sami olduğunda dil bilgisi açısından doğrudur. Burada anlatılmak istenen sahnede ben hazırlıyorum, o arıyor: tam yan cümle bu rolleri korur.

Fransızca gérondif eylemini kim yapar?

En traversant la place, Léa a été reconnue par un ami.

Léa meydanı geçerken bir arkadaşı tarafından tanındı.

Meydanı Léa geçer. Edilgen ana cümlenin dil bilgisel öznesi de odur. Bu ortak özne, bağlantıyı açık kılar.

İki eylem: her birini yapanı belirt
Cümlegérondif eylemini yapanAna özne
En écoutant, Sami prend des notes.SamiSami
En attendant, nous discutons.nousnous
En travaillant, elle a été interrompue.elleelle

Ana özne, gérondif eylemini yaparken, edilgen örnekte olduğu gibi başka bir eylemden etkilenebilir. Önemli olan özne bağlantısıdır. Ana özne bir nesneyse quand je… ile başlayan bir yan cümle çoğu zaman sahneye gereken eylem sahibini kazandırır.

Soru 1Hesap gerekmiyor
Léa okuyor ve bir hata fark ediyor. Hangi ifade her iki eylemi de açıkça ona bağlıyor?

Bir cevap seç.

Cevap ve açıklama

En lisant, Léa remarque une erreur.. Léa, dil bilgisel özne ve örtük olarak okuyandır. Diğer ana özneler birer nesnedir.

Soru 2Hesap gerekmiyor
Léa okurken Sami yazıyor. Bu iki kişinin yer aldığı cümleyi seç.

Bir cevap seç.

Cevap ve açıklama

Pendant que Léa lit, Sami écrit.. pendant que yan cümlesi Léa’yı okuyan kişi; ana cümle ise Sami’yi yazan kişi olarak belirtir.

Soru 3Hesap gerekmiyor
Bu cümle özenli yazılı Fransızcada kullanılabilir mi?En écoutant, elle a été interrompue.

Bir cevap seç.

Cevap ve açıklama

Evet: elle dinler ve sözü kesilir.. Edilgen cümlenin ana öznesi elle, dinleme eylemini de yapar; bu yüzden iki cümlecik aynı özneyi paylaşır.